Έθιμο Ποδαρικού (Κλώσσα Τα Πουλιά)

Το έθιμο του ποδαρικού ή αλλιώς «κλώσσα τα πουλιά» ήταν ίσως το πιο αγαπητό έθιμο των παλιών Μυρρινιωτών. Με παραλλαγές του, μικρές ή μεγάλες, συναντιέται και σε άλλα χωριά των ντόπιων του Παγγαίου όπως η Πρώτη , η Κάρυανη κλπ. Το τραγούδι «κλώσσα τα πουλιά» από το οποίο παίρνει και το δεύτερο όνομά του, είναι παραδοσιακό και συναντιέται και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας όπως Ήπειρο, Θεσσαλία, Σάμο κ.α.

Στη Μυρρίνη, το έθιμο στην παλιά του τουλάχιστον μορφή, είναι υπόθεση αποκλειστικά των ενηλίκων ανδρών και έχει την παρακάτω μορφή. Στις 2 Ιανουαρίου, από το πρωί, οι άνδρες του χωριού, κρατώντας κλαδιά από πουρνάρια, μπουκάλια με ούζο και έχοντας μαζί τους αλάτι, περνούσαν από όλα τα σπίτια του χωριού, τραγουδώντας δυνατά το τραγούδι «Κλώσσα τα πουλιά». Σε κάθε σπίτι τους κερνούσαν οι ιδιοκτήτες και κερνούσαν και αυτοί από το ούζο που είχαν μαζί τους, δίνοντας ευχές για καλή χρονιά υγεία και καλή σοδειά. Έπαιρνε κάποιος από το αλάτι που είχαν μαζί τους ή κάποιες φορές τους πρόσφερε και ο ιδιοκτήτης και το έριχνε στη φωτιά λέγοντας την ευχή: «Όπως σκάει το αλάτι να σκάζουν τα αυγά και να βγαίνουν τα πουλιά». Φεύγοντας έπαιρναν από κάθε σπίτι ως προσφορά των ιδιοκτητών ή από μόνοι τους μία κότα την οποία έδεναν στα κλαδιά που κρατούσαν. Όταν πια είχαν περάσει από όλα τα σπίτια του χωριού, κατέληγαν στην πλατεία όπου έσφαζαν τις κότες, τις έψηναν και ακολουθούσε γλέντι με πολύ κέφι, αστεία και πάρα πολύ ούζο, με τους περισσότερους να είναι μεθυσμένοι ήδη από την περιοδεία τους στα σπίτια. Τη μέρα εκείνη, ακόμα και οι «φρόνιμοι» έπρεπε να συμμετέχουν στο πανδαιμόνιο του εθίμου για το «καλό» της χρονιάς ακόμα και χωρίς την θέλησή τους σύμφωνα με μαρτυρίες παλιών κατοίκων.

Ο σκωπτικός χαρακτήρας του τραγουδιού, τα κλαδιά, τα κρωξίματα από τις κότες, η ευθυμία, οι φωνές και τα πειράγματα συνέπεια του ποτού, έδιναν χαρακτήρα διονυσιακής πομπής και μάλλον εκεί πρέπει να ψάξουμε τις ρίζες του εθίμου.

Το τραγούδι που τραγουδούσαν εκείνη την ημέρα, ακόμα και μέσα στην Μυρρίνη συναντιέται με μικρές παραλλαγές. Σε γενικές γραμμές έχει την παρακάτω μορφή:

 

Κλώσσα τα πουλιά, κλώσσα τα πουλιά, κλώσσα τα πουλιά, δε τα ‘βγαλες σωστά

Σου ‘βαλα, σου ‘βαλα εικοσιένα, και δε μου, και δε μου ‘βγαλες κανένα

Σου ‘βαλα εννιά, σου ‘βαλα εννιά, σου ‘βαλα εννιά και μου ‘βγαλες εφτά

Άι στο διάβολο για κλώσσα, δε σου ξαναβάζω τόσα

Αχ βρε πετεινέ, αχ βρε πετεινέ, αχ βρε πετεινέ μεγάλε και τρανέ

που μας πάτησες την κότα στης γειτόνισσας την πόρτα.

Κλώσσα τα πουλιά, κλώσσα τα πουλιά, κλώσσα τα πουλιά, δε τα ‘βγαλες σωστά…